Plasenta akreata spektrumu nedir?
Normalde plasenta doğumdan sonra rahim duvarından kolayca ayrılır. Plasenta akreata spektrumunda (PAS) plasenta rahim duvarına anormal derecede yapışır; derinliğine göre akreata (yüzeysel), inkreata (kas içine) ve perkreata (rahim duvarını aşıp mesane gibi komşu organlara ulaşan) olarak adlandırılır. Bu durum, doğumda ciddi kanamaya yol açabileceği için önceden tanınması ve planlı yönetilmesi gereken en önemli obstetrik durumlardan biridir.
Kimlerde görülür?
- Önceki sezaryen doğumlar (sayı arttıkça risk artar)
- Plasenta previa (plasentanın rahim ağzını kapatması), özellikle sezaryen öyküsüyle birlikte
- Rahim ameliyatları (miyomektomi, küretaj), Asherman sendromu
- Tüp bebek gebelikleri ve ileri anne yaşı
Tanı
Risk faktörü taşıyan gebelerde plasenta, 11–14. hafta ultrasonundan başlayarak dikkatle değerlendirilir; 18–20. haftadan itibaren ayrıntılı ultrason ve Doppler ile tanı büyük oranda konabilir. Belirsiz olgularda ya da komşu organ tutulumu şüphesinde MR görüntüleme yardımcı olur. Erken tanı, kanamaya hazırlıklı ve güvenli bir doğumun planlanmasını mümkün kılar.
Yönetim ve cerrahi
PAS olgularında en belirleyici etken, doğumun deneyimli ve hazırlıklı bir ekip tarafından, planlı şekilde yapılmasıdır:
- Doğum genellikle 34–36. haftalar arasında, planlı sezaryen ile yapılır.
- Perinatoloji, anestezi, kan bankası, gerektiğinde üroloji, girişimsel radyoloji ve yenidoğan ekipleri önceden hazır bulunur.
- Yaygın tutulumda sezaryen ile birlikte rahmin alınması (sezaryen histerektomi) en güvenli seçenek olabilir; seçilmiş olgularda plasentanın yerinde bırakılması veya tutulan bölgenin çıkarılması gibi rahmi koruyan yaklaşımlar uygulanabilir.
- Kanama kontrolü için ileri cerrahi teknikler ve kan ürünleri hazır bulundurulur.
Gaziantep Şehir Hastanesi Perinatoloji Kliniği’nde yılda 150’nin üzerinde PAS olgusu, perinatoloji ekibiyle birlikte bu yaklaşımla yönetilmektedir. Doç. Dr. Selcan Sınacı bu konuda ulusal kongrelerde davetli konuşmacı ve doğum sonu kanama kurslarında eğitmen olarak görev almaktadır.
Sık sorulan sorular
Plasenta akreata tanısı rahmimin alınacağı anlamına mı gelir?
Bu durum ne zaman anlaşılır?
Doğum neden erken planlanıyor?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için mutlaka hekiminize danışın.