Sezaryen skar gebeliği, gebelik kesesinin önceki sezaryen kesisinin bıraktığı iz dokusuna yerleşmesidir. Nadir görülür, ancak sezaryen oranlarının artmasıyla daha sık karşılaşılmaktadır. Erken tanı ve uygun tedaviyle güvenle yönetilebilir.
Ne sıklıkta görülür?
Her 1.800–2.500 gebelikten birinde görülür. Sezaryen öyküsü olan kadınlardaki dış gebeliklerin yaklaşık %6’sını oluşturur. Risk, sezaryen sayısıyla ve önceki ameliyatın üzerinden geçen sürenin kısa olmasıyla artar.
Neden önemlidir?
Skar dokusu normal rahim kası gibi esnek ve kanlanması iyi bir doku değildir. Gebelik bu bölgede büyüdükçe:
- Rahim duvarının yırtılması ve karın içi kanama,
- Ağır vajinal kanama,
- Gebelik ilerlerse plasenta akreata spektrumuna dönüşme
riski artar. Bu nedenle erken dönemde tanınması ve tedavi edilmesi önerilir.
Belirtiler
Olguların önemli bir kısmında hiçbir belirti yoktur ve tanı rutin erken gebelik ultrasonunda konur. Bazı kadınlarda ağrısız vajinal kanama ya da hafif kasık ağrısı görülebilir. Şiddetli ağrı ve tansiyon düşmesi rahim yırtılmasının işareti olabilir ve acil başvuru gerektirir.
Tanı
Tanı 5–8. haftalarda vajinal ultrason ile konur. Rahim boşluğunun ve rahim ağzı kanalının boş olması, gebelik kesesinin ön duvarda skar bölgesinde yer alması, kese ile mesane arasındaki kas dokusunun incelmesi ve Doppler ile çevresinde yoğun kanlanma görülmesi tipik bulgulardır. Sezaryen öyküsü olan her kadında erken gebelik ultrasonunda kesenin yerleşimi özellikle değerlendirilmelidir.
Tedavi seçenekleri
Tedavi; gebelik haftası, kesenin konumu, bebeğin kalp atımının varlığı, kanama durumu ve kadının ileride çocuk isteğine göre bireyselleştirilir:
- Metotreksat: Kas içine (sistemik) veya ultrason eşliğinde doğrudan gebelik kesesinin içine uygulanır. Gerektiğinde kese içine potasyum klorür uygulamasıyla birleştirilir.
- Ultrason eşliğinde boşaltma: Dilatasyon ve küretaj; kanama kontrolü için rahim içine balon ya da tampon yerleştirilmesi.
- Eksizyon: Skar bölgesindeki gebelik dokusunun histeroskopik veya laparoskopik yolla çıkarılması ve rahim duvarının onarılması. Bu yöntem aynı zamanda skar bölgesindeki çöküntüyü (niş) düzeltir.
- Kombine yaklaşımlar: İlaç tedavisini takiben cerrahi; nadiren kontrol edilemeyen kanamada rahmin alınması.
Tedavi sonrası β-hCG değerleri negatifleşene kadar haftalık izlenir.
Sonraki gebelik
Tedaviden sonra gebelik için genellikle 6–12 ay beklenmesi önerilir. Yeni gebelikte 5–6. haftada ultrasonla gebelik kesesinin yerleşimi doğrulanmalı; gebelik boyunca plasenta yerleşimi ve yapışma anomalisi açısından yakın takip sürdürülmelidir. Tekrarlama riski düşük olmakla birlikte sıfır değildir; bu nedenle erken ultrason ihmal edilmemelidir.